Paul Krugman: Thắng lợi của Goldman Sachs, thất bại của nước Mỹ



1/6 người lao động thất nghiệp hoặc cận thất nghiệp. Goldman Sachs thông báo lợi nhuận kỷ lục và chuẩn bị thưởng lớn, ngay cả so với trước khủng hoảng. Một dấu hiệu tồi tệ.

  Nghịch lý này nói lên điều gì?

Thứ nhất, Goldman đang hoạt động rất tốt. Đáng tiếc, cái tốt với Goldman lại không tốt với nước Mỹ.

Thứ hai, tật xấu của phố Wall, hệ thống lương thưởng đã gây ra cuộc khủng hoảng tài chính này, vẫn chưa biến mất.

Thứ ba, chính phủ Mỹ thực chất đang tạo ra tiền đề mới cho khủng hoảng.

Trong thế hệ vừa qua, nhất là kể từ những năm phi luật lệ hóa ngành ngân hàng thời Reagan, nền kinh tế Mỹ đã bị “tài chính hóa”. Công việc luân chuyển tiền tệ từ chỗ này sang chỗ khác, chia tách, rồi đóng gói lại thành các trái quyền tài chính trở nên quá quan trọng so với sản xuất ra sản phẩm thực.

Khu vực được gọi một cách chính thức là “chứng khoán, hợp đồng hàng hóa và đầu tư” tăng trưởng đặc biệt nhanh, chỉ từ 0,3% GDP những năm 70 đã lên tới 1,7% GDP năm 2007.

Tăng trưởng vậy cũng tốt nếu tài chính hóa làm đúng như những gì mình cam kết, các công ty tài chính kiếm tiền bằng cách hướng luồng vốn đến những nơi được sử dụng tốt nhất bằng cách đưa ra những cách phân tán và ngăn ngừa rủi ro.

Các công ty tài chính đã hướng luồng vốn khổng lồ vào việc xây dựng các căn nhà bán không ai mua và các trung tâm mua sắm trống rỗng.

Họ tăng thay vì giảm, tập trung thay vì phân tán rủi ro. Thực tế, ngành tài chính đã bán những phương thuốc nguy hiểm cho các bệnh nhân đã tuyệt vọng.

Vị trí của Goldman trong quá trình tài chính hóa nước Mỹ cũng giống như các công ty khác, trừ một việc: họ không tin vào lời khoác lác của chính mình. Các ngân hàng khác đầu tư lớn vào cùng loại tài sản độc hại họ bán ào ạt ra công chúng.

Goldman nổi tiếng với việc kiếm bộn nhờ bán các chứng khoán bảo đảm bằng các khoản vay dưới chuẩn, rồi lại còn kiếm bộn hơn nữa nhờ bán khống chính loại chứng khoán này ngay trước khi giá trị của chúng tụt dốc. Tất cả đều hợp pháp, nhưng hiệu ứng ròng là Goldman kiếm lời trên xương máu của kẻ khác.

Phố Wall vẫn có đầy đủ mọi lý do để giữ nguyên trò chơi này.

Mức thưởng cao ngất của Goldman cho thấy ngành công nghiệp tài chính vẫn đang hoạt động theo kiểu được ăn cả ngã về không.

Một nhà ngân hàng (banker) mang lại lợi nhuận ngắn hạn lớn được thưởng hậu, và không phải hoàn tiền nếu lợi nhuận đó hóa ra chỉ là ảo ảnh. Anh ta không việc gì lại không hướng nhà đầu tư đến những rủi ro họ không hề hiểu rõ.

Và các sự kiện diễn ra năm ngoái lại càng khuyến khích thêm chuyện này, bằng cách đẩy rủi ro về phía nhà đầu tư cũng như người nộp thuế.

Không cần phải tách bạch xem Goldman đã trực tiếp nhận được bao nhiêu từ gói cứu trợ tài chính gần đây nhưng rõ ràng phố Wall nói chung và Goldman nói riêng đã hưởng lợi lớn từ gói hỗ trợ tài chính của chính phủ, lời bảo đảm sẽ cứu các định chế tài chính lớn bất cứ khi nào mọi chuyện tồi tệ xảy đến.

Có thể lập luận rằng số tiền giải cứu này là cần thiết để tránh lập lại cuộc Đại suy thoái. Đồng ý. Nhưng kết quả là nợ của hệ thống tài chính giờ được chính phủ ngầm bảo đảm.

Lần cuối cùng lưới an toàn tài chính được mở rộng đáng kể là khi thành lập bảo hiểm tiền gửi liên bang những năm 30 đi kèm với các quy định chặt chẽ hơn nhiều để đảm bảo ngân hàng không lạm dụng đặc quyền của mình.

Lần này, các quy định mới vẫn đang ở bước phác thảo, nhưng giới vận động hành lang cho ngành tài chính đã phản đối những bảo đảm cơ bản nhất cho người tiêu dùng.

Nếu những nỗ lực này thành công, một thảm họa tài chính thậm chí còn lớn hơn chỉ còn là vấn đề thời gian.

Cuộc khủng hoảng tiếp theo có thể giống với cuộc khủng hoảng tiết kiệm và cho vay những năm 80, khi mà các ngân hàng mới được gỡ bỏ các luật lệ đánh bạc, hay trong một số trường hợp, ăn cắp tiền của người nộp thuế, trừ việc không chỉ các quỹ tiết kiệm, lần này cả ngành tài chính sẽ cùng tham gia.

Quý đại thắng này là tin tốt cho Goldman và những người làm việc ở đó. Đó cũng là tin tốt cho những siêu sao của ngành tài chính nói chung, số tiền họ nhận được đang nhanh chóng quay trở lại mức tiền khủng hoảng. Đáng tiếc đó là tin xấu đối với cả thế giới.

Theo Nytimes
Minh Tuấn

 

Posted via web from TuanAnh Nguyen | Anh Judge

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: